فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی

فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی

الگوی گفتمانی «تهدید-انگیزش-غایت» در اندیشه امام خامنه‌ای: تحلیل نسبت ترور، امید و تمدن‌ نوین اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
10.22070/nic.2026.21683.1498
چکیده
امروزه، ترور و خشونت هدفمند، ازجمله چالش‌های پیچیده امنیتی و گفتمانی است که پیامدهای آن علاوه بر ساحت امنیت فیزیکی، لایه‌های هویتی، معنایی و آینده‌نگر جوامع همچون «امید» را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تبیین نسبت امید و ترور ازنظر گفتمان‌های تمدن‌ساز، فهم عمیق‌تر چگونگی تبدیل تهدیدها به فرصت‌های معنایی و راهبردی را فراهم می‌کند؛ ازاین‌رو، در این مقاله با رویکرد تحلیل گفتمان در سه لایه (توصیفی، تفسیری و مکانیسمی) و چارچوب نظری ترکیبی (امنیت‌سازی بوزان، اصل امید بلوخ، تمدن‌سازی اسلامی) گفتمان رهبر شهید انقلاب، واکاوی شد. ایشان، جهان معاصر را در قالب یک «میدان تهدید چندبعدی» از سطح نظامی تا هویتی بازنمایی می‌کند که دوگانه «استقامت-شهادت» به‌مثابه پاسخ معنوی-عملی، مرگ فیزیکی را به سرمایه معنوی هویت‌ساز بدل نموده و امنیت‌جمعی را بازتولید می‌کند. مفهوم «امید به آینده» نیروی محرکه و موتور انگیزشی تاریخ و جامعه، با تکیه‌بر تحلیل واقع‌بینانه از ظرفیت‌های داخلی و ایمان به وعده الهی، عمل می‌کند. در لایه‌نهایی، این مقولات، در قالب کلان‌روایتِ «تمدن‌سازی» معنا می‌یابد تا افق غایت‌شناختی گفتمان را شکل داده و کنش‌های فردی و جمعی را در جهت تحقق نظم جهانیِ عدالت‌محور بازمعنا کند. الگوی سه‌گانه «تهدید-انگیزش-غایت» در این گفتمان، تهدید نه پایان بحران، بلکه نقطه آغاز حرکت تاریخی و محرّکی برای بازتعریف معنایی است؛ فرآیندی که به بسیج اجتماعی، تقویت هویت‌ِملی–اسلامی و جهت‌دهی به کنش تمدنی می‌انجامد. بدین‌سان، گفتمان از سطح دفاعِ صرف و واکنش‌گرایی فراتر رفته و به گفتمانی فعال، معنابخش و آینده‌ساز بدل می‌شود که امنیت، امید و پیشرفت را در چارچوب نظریه تمدن نوین اسلامی به‌صورت هم‌افزا تلفیق می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Discursive Pattern of “Threat–Motivation–Telos” in Ayatollah Khamenei’s Thought: An Analysis of the Relationship between Terror, Hope, and the New Islamic Civilization

نویسندگان English

zahra Abyar 1
raheleh mirakhorli 2
1 Department of Islamic Education, Farhangian University
2 Department of Islamic Education, Farhangian University
چکیده English

Today, terrorism and targeted violence constitute ...

کلیدواژه‌ها English

Threat–Motivation–Telos Pattern
Securitization
Active Hope
Assassination and Resistance
Leadership Discourse
Islamic Civilization-Building
Martyr Leader Imam Khamenei

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 مهر 1405