دیوارنگاری، به‌عنوان یکی از مظاهر برجسته هنر تمدن اسلامی، در تزئین فضاهای معماری شهری، اشاعه فرهنگ‌ ملی و مذهبی و ترویج ارزش‌هایی چون ایثار و شهادت نقش مهمی ایفا می‌کند. یکی از عرصه‌های تجلی مفاهیم ارزشمند، می‌تواند در طراحی دیوارنگاره‌های مترو جلوه‌گر شود. در این راستا با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با اهداف تحلیل بصری دیوارنگاره‌های متروی تهران، شناخت نمادهای مرتبط با موضوع ایثار و شهادت و بازنمایی تصویر زنان در خطوط 1 و 4 شکل گرفته است. سؤال: مفاهیم ایثار، شهادت و بازنمایی تصویر زنان چگونه بر دیوارنگاره‌های متروی تهران، نمود بصری یافته است؟

روش تحقیق به شیوه توصیفی تحلیلی و از نوع کیفی انجام شده است. نتایج حاصله نشان می دهد که نمای شهر اسلامی برای ظهور ماهیت خود در بستر دیوارنگاره‌های مترو، نیازمند بیان بصری مطلوب است تا گیراتر و تأثیرگذارتر تجلی یابد. دیوارنگاره های مترو می تواند به عنوان رویکردی مؤثر در ترویج نگاه متنی و حقیقی تمدن نوین اسلامی مانند ارزش های دفاع مقدس و عاشورا گام بر دارد. ارزش های معنوی همچون ایثار و شهادت با نمادها و نقش های ملی و مذهبی مانند پرچم، گل لاله، درخت سرو، مشت های گره کرده، حضور رزمندگان و شهدا راوی عرصه دفاع مقدس به نسل‌های امروز است. تصویرپردازی زنان مسلمان در این آثار، به عنوان نقش آفرینان تمدن نوین اسلامی، با ویژگی هایی از جمله فضای بهشتی و مادرانه، همراهی مجاهدان، حامیان دعاگوی و یا بدرقه رزمندگان اسلام مشاهده می‌شوند. ...