فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی

فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی

ظرفیت تمدنی امامت در بعد سیاسی تمدن نوین اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای کلام امامیه، گروه علوم انسانی، دانشگاه قرآن و حدیث، ایران، قم.
چکیده
تحقیق حاضر با عنوان «ظرفیت تمدنی امامت در بعد سیاسی تمدن نوین اسلامی»، با هدف معرفی ظرفیت‌های سیاسی امامت، به روش توصیفی ـ تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه‌ای (کلامی ـ تمدنی) انجام شده و از دو جهت دارای اهمیت است: از جنبۀ کلامی، برای نشان دادن بروندادهای میدانی و تمدنی آموزه‌های اعتقادی امامیه؛ از جنبۀ تمدنی، برای کاوش دربارﮤ مبانی سیاسی تمدن نوین اسلامی و نتایج آن. ساختار تحقیق به این ‌صورت سامان یافته است: بیان شئون امامت، آثار سیاسی مبحث شئون امامت، فرایند تشکیل و تثبیت حکومت، فلسفه و نتایج حکومت ولایی.
براساس یافته‌های تحقیق، ۱. در نظام سیاسی مبتنی‌بر آموزﮤ امامت، امامِ معصومِ منصوب ازطرف خدا، محور حکومت است. ۲. نفوس انسانی در پرتو معارف الهی به دست امام تربیت می‌یابند. ۳. نفوس تربیت‌یافته به دست امام در شکل‌گیری و تداوم حکومت حق، نقش اساسی دارند و با حضور در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی، در اقامۀ عدل و قسط، پایا و پویا هستند. 4. اقامۀ عدل و قسط از نتایج حکومت در پرتو آموزﮤ امامت است. 5. اقامۀ قسط و عدل زمینه‌ساز عبودیت و بندگی جمعی است. 6. انتفاع دنیوی و اخروی حقیقی در پرتو بندگی جمعی حاصل می‌شود.
بنابراین امام در فرایند مراحل پنج‌گانه، در استقرار تمدن نوین اسلامی ایفای نقش ایفا می‌کند. به این صورت، مؤلفه‌های اصلی تمدن اسلامی با محوریت امام و فعالیت امت تشکیل و تحکیم می‌شود. درنتیجه، زمینۀ عبادت و بندگی که هدف خلقت است، فراهم می‌گردد و قرب الهی و فوز و فلاح بندگان حاصل می‌شود.


کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Civilizational Capacity of the Imamate in the Political Dimension of Modern Islamic Civilization

نویسنده English

Ahmad Bigdeli
Ph.D. in Imami Theology, University of Quran and Hadith, Iran, Qom.
چکیده English

Purpose: This research, titled “The Civilizational Capacity of the Imamate in the Political Dimension of the New Islamic Civilization,” explores the political and civilizational potential embedded in the doctrine of the Imamate within the framework of a renewed Islamic civilization.
Methodology: Employing a descriptive-analytical approach and drawing upon theological and civilizational library sources, this study aims to highlight the foundational role of the Imamate in shaping political structures, guiding societal development, and contributing to the realization of divine objectives.
Findings: From a theological perspective, the research emphasizes that the teachings of the Imamate are not merely theoretical constructs but have practical implications that extend into the civilizational realm. These teachings provide a framework for understanding governance, justice, and spiritual development in a holistic manner. From a civilizational standpoint, the study examines how the political principles rooted in the Imamate contribute to the formation, sustainability, and moral orientation of a just and spiritually conscious society. These findings pave the way for the final analysis in the conclusion section and demonstrate how the Imamate can contribute to the realization of justice and civilizational growth.
Conclusion: The research structure comprises several key components: an explanation of the dimensions of Imamate, an analysis of the political implications of these dimensions, a study of the process of establishing and consolidating a divinely guided government, and an exploration of the philosophy and outcomes of such governance. Each section builds upon the previous one to present a comprehensive view of how Imamate functions as a civilizational force and a source of political legitimacy.
The study's findings reveal the following insights:
1. In a political system based on the doctrine of Imamate, the infallible Imam—appointed by divine will—serves as the central axis of governance. His leadership is not merely symbolic but essential to the legitimacy, direction, and ethical foundation of the political order. The Imam’s divine appointment ensures that governance is grounded in spiritual authority and moral clarity.
2. The Imam nurtures human souls through divine knowledge and spiritual guidance. This nurturing process is essential for cultivating individuals who are morally upright, socially responsible, and spiritually aware, thereby preparing them to contribute meaningfully to society. The Imam’s role as a spiritual educator strengthens the ethical fabric of the community.
3. These nurtured souls play a vital role in the formation, continuity, and vitality of legitimate government. Through active participation in social and political spheres, they contribute dynamically and steadfastly to the realization of justice, equity, and communal harmony. Their engagement ensures that governance is not only effective but also deeply rooted in moral values.
4. The establishment of justice and equity is a direct outcome of governance under the guidance of the Imamate. This justice encompasses legal, economic, moral, and spiritual dimensions, fostering a balanced and harmonious society that reflects divine values. Justice becomes the cornerstone of civilizational progress and social stability.
5. Justice and equity pave the way for collective worship and devotion to God. When society is just and equitable, individuals are more inclined to engage in sincere worship, fulfill their spiritual duties, and seek closeness to the divine. In this context, worship becomes a communal expression of gratitude and alignment with the divine will.
True worldly and otherworldly benefits are attained through collective devotion. When societal structures align with divine principles, they foster both material prosperity and spiritual fulfillment, thereby reinforcing the ultimate purpose of creation and the vision of a God-centered civilization.

کلیدواژه‌ها English

Imamate
New Islamic civilization
Political dimension
Education
Justice
Slavery
-      قرآن کریم.
-      آقابخشی، علی‌اکبر، و افشاری راد، مینو (1357). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.
-      آمدی، سیف‌الدین (1423). أبکار الأفکار فی أصول الدین. قاهره: دارالکتب.
-      ابنبابویه قمی، ابوالحسن (1404). الإمامة و التبصرة من الحیرة. قم: مدرسة الإمام المهدی.
-      ابن‌بابویه. محمدبن‌علی (1382). کمالالدین و تمام النعمة. قم: مسجد مقدس جمکران.
-      ابنطاووس، رضیالدین (1375). مصباحالزائر. قم: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث.
-     ابنفارس، ابوالحسین احمدبن‌فارس (1387). معجم المقائیس فی اللغة. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
-      ابنقولویه، جعفربن‌محمد قمی (1417). کاملالزیارات. تحقیق شیخ جواد قیومی. قم: نشر الفقاهة.
-      ابنمنظور، محمدبن‌مکرم (1414). لسانالعرب. بیروت: دار بیروت.
-      اکبریمقدم، لاله (1393). ساختار سازمان وکالت در عصر امام هادی و کارکرد‌های آن. فصلنامۀ علمی ـ تخصصی فرهنگ پژوهش، 19(3)، ۷۲‑۴۳.   
-      بحرانی، کمالالدینبن‌میثم (1435). قواعد المرام فی علم الکلام. کربلا: العتبة الحسینیة المقدسة.
-      البرقی، احمدبن‌محمدبن‌خالد (1370ق). المحاسن. تصحیح السید جلال الدین الحسینی. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
-      بیگدلی، احمد (1403). نقش پذیرش تشریع توحیدی در تشکیل تمدن توحیدی. فصلنامۀ کتاب و سنت، 15(6)، 7799.  https://Ksem.qhu.ac.ir/article_13803html
-      پورسیدآقایی، مسعود، و امامی، مجید. (1395). مهدویت و رهیافت تمدنی. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
-      تمیمی آمدی، عبدالواحدبن‌محمد (1410). غرر الحکم و درر الکلم. تحقیق محمد رجایی. قم: دار الکتب الإسلامیة.
-      توانایان‌فرد، حسن (1390). تاریخ اندیشۀ‌های اقتصادی در جهان اسلام. تهران: مؤلف.
-      جرجانی، میر سید شریف (1368). التعریفات. تهران: ناصرخسرو.
-      جرجانی، میر سید شریف (1395). شرح المواقف. ترجمۀ محمدعلی خالدیان. گرگان: دانشگاه آزاد اسلامی.
-      جمشیدی، محمدحسین (1380). نظریۀ عدالت از دیدگاه ابونصر فارابی، امام خمینی و شهید صدر. تهران: پژوهشگاه امام خمینی(ره).
-      جوادی آملی، عبدالله (1379). ولایت فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم: اسراء.
-      حر عاملی، محمدبن‌حسن (1425). إثبات الهداه بانصوص و المعجزات. قم: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
-      حسینی قزوینی، عبدالکریم (1371). بقا و طوال دولت در کلمات سیاسی امیرالمؤمنین. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی.
-      حکیمی، محمد، و حکیمی، علی (1395). الحیاة. ترجمۀ احمد آرام. (بی‌جا): (بی‌نا).
-      حلی، حسن‌بن‌یوسف (1380). الباب الحادی عشر. تهران: دانش‌پرور.
-      حلی، حسن‌بن‌یوسف (1430). کشف المراد فی شرح تجرید ‌الإعتقاد. تصحیح علامه حسن حسن‌زاده آملی. قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.
-      حویزی، عبدعلی‌بن‌جمعه (1383). نورالثقلین. قم: دارالتفسیر.
-      خامنه‌ای، علی (1381). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم.  
-      خامنه‌ای، علی (1397). طرح کلی اندیشۀ اسلامی در قرآن. قم: مؤسسۀ ایمان جهادی.
-      خمینی، روح‌الله (1387). صحیفۀ نور. قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
-      خمینی، روح‌الله (۱۳۸۸). آداب‌الصلاة. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
-      خمینی، روح‌الله (1410). تعلیقات علی شرح الفصوص الحکم و مصباح الأنس. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
-      دانش، اسماعیل (بی‌تا). تعامل امام علی(ع) با خلفا در جهت وحدت اسلامی. فصلنامۀ اندیشۀ تقریب، 4(1)، 88‑114. https://journal.taqribstudies.ir/article_716582html
-      درخشه، جلال (1390). آفاق تمدنی انقلاب اسلامی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
-      دهخدا، علی‌اکبر و دیگران (1377). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
-      راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد (1388). مفردات ألفاظ القرآن. ترجمۀ غلام‌رضا خسروی حسینی. قم: مرتضوی.
-      الرضی، محمدبنحسین (1387). نهج‌البلاغه. ترجمۀ محمد دشتی. قم: الهادی.
-      شبدینی، محمد (1390). مبانی نظری عدالت اجتماعی در اسلام. قم: زمزم.
-      شهرستانی، محمدبن‌عبدالکریم، و بدران، محمدبن‌فتح‌الله (1387). الملل و النحل. قم: صادق.
-      صفار قمی، محمدبن‌حسن (1392). بصائر الدرجات الکبری فی فضائل آل محمد. قم: پیام مقدس.
-      طباطبایی، محمدحسین (1374). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      طبرسی، احمدبن‌علی (1403). الإحتجاج علی أهل اللجاج. مشهد: مرتضی.
-      طبرسی، فضل‌بن‌حسن (1384). مجمع ‌البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصرخسرو.
-      عسگری، اسلام‌پور (1385). روش‌های تربیتی در قرآن. نشریۀ پاسدار اسلام، 297، 38‑44.
-      علی‌خانی، علی‌اکبر (1388). درآمدی بر نظریۀ سیاسی عدالت در اسلام. تهران: دانشگاه امام صادق.
-      فاضل مقداد، مقدادبن‌عبدالله (1391). إرشاد الطالبین إلی نهج المسترشدین. قم: کتابخانۀ عمومی حضرت آیت‌اللهالعظمی مرعشی نجفی(ره).
-      فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد (1364). العین. تهران: دارالهجرة.
-      فوزی، یحیی، و صنم‌زاده، محمودرضا (1391). تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره). فصلنامۀ تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، 9(3)، ۴۰‑۷.
-      قاضی، عبدالجباربن‌احمد (1422). شرح الأصول خمسة. روایت قوام‌الدین مانکدیم. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
-      قاضی‌زاده، کاظم (1375). منشأ مشروعیت ولایت معصومین. نشریۀ حکومت اسلامی، ویژﮤ اندیشه و فقه سیاسی اسلام، 1(1)، 96‑134. https://sid.ir/paper/471866/fa
-      قرشی بنابی، علی‌اکبر (1412). قاموس قرآن. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
-      قمی، عباس (1363). تفسیر قمی. قم: دارالکتاب.
-      قمی، عباس (1390). مفاتیح‌الجنان. قم: الهادی.
-      کشی، محمدبن‌حسن (1409). رجال. تصحیح حسن مصطفوی. مشهد: دانشگاه مشهد.
-      کلینی، محمدبن‌یعقوب (1393). الکافی. قم: دارالثقلین.
-      لوکاس، هنری استیون (1393). تاریخ تمدن. ترجمۀ عبدالحسین آذرنگ. تهران: سخن.
-      متقی هندی، علاءالدین علی (1409). کنز العمال فی سنن الأقوال و الأفعال. تحقیق بکری حیاتی و صفوة السقا. بیروت: مؤسسةالرسالة.
-      مجلسی، محمدباقر (1404). بحارالأنوار. قم: دار الکتب الإسلامیة.
-      مصباح یزدی، محمدتقی (1389). آموزش عقاید. تهران: امیرکبیر.
-      مطهری، مرتضی (1389). مجموعۀ آثار. تهران: صدرا.
-      مفید، محمدبن‌محمد (1384). اوائلالمقالات. تهران: دانشگاه تهران.
-      مفید، محمدبن‌محمد (1390). الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
-      موسوی اصفهانی، محمدتقی (1392). مکیال‌المکارم. ترجمۀ مهدی حائری قزوینی. قم: عطر عترت.
-      میرباقری، محمدمهدی (1398). ولایت الهیه: نگرشی بر جایگاه امام در نظام خلقت. قم: تمدن نوین اسلامی. 
-      The Holy Quran.
-      Aghabakhshi, A. A, Afshari Rad, M. (1978). Dictionary of Political Sciences. Tehran: Chapar [In Persian].
-      Akbari Moghadam, L. (2014). The Structure of the Wikalah Organization in the Era of Imam al-Hadi (AS) and Its Functions. Specialized Scientific Journal of Cultural Research, 19(3), 43–72.
-      Al-Bahrani, Kamal al-Din Ibn Mitham. (2014). Qawa'id al-Maram fi Ilm al-Kalam. Karbala: Al-Atabat al-Husayniyyah al-Muqaddasah [In Arabic].
-      Al-Barqi, Ahmad ibn Muhammad ibn Khalid. (c. 1951). Al-Mahasin. Corrected by Sayyid Jalal al-Din al-Husayni. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah [In Arabic].
-      Al-Huwayzi, Abd Ali ibn Jum'ah. (2004). Nur al-Thaqalayn. Qom: Dar al-Tafsir. 2nd ed [In Arabic].
-      Alikhani, A. A. (2009). An Introduction to the Political Theory of Justice in Islam. Tehran: Imam Sadeq University (AS) [In Persian].
-      Allamah al-Hilli, Hasan ibn Yusuf. (2001). Chapter Eleven. Tehran: Danesh-Parvar [In Arabic].
-      Allamah al-Hilli, Hasan ibn Yusuf. (2009). Kashf al-Murad fi Sharh Tajrid al-I'tiqad. Corrected by Allamah Hasan Hasan-Zadeh Amoli. Qom: Mu'assasat al-Nashr al-Islami [In Arabic].
-      Al-Radi, Muhammad ibn al-Husayn. (2008). Nahj al-Balagha. Translated by Muhammad Dashti. Qom: Al-Hadi [In Arabic].
-      Al-Raghib al-Isfahani, Husayn ibn Muhammad. (2009). Mufradat Alfaz al-Quran al-Karim. Translated by Sayyid Gholam Reza Khosravi Husayni. 4th ed. Qom: Mortazavi [In Arabic].
-      Amedi, Seif al-Din. (2002). Abkar al-Afkar fi Usul al-Din. Cairo: Dar al-Kutub [In Persian].
-      Askari, I. (2006). Educational Methods in the Quran. Pasdar Islam Magazine, 297, 38–44. https://ensani.ir/fa/article/138864 [In Persian].
-      Bigdeli, A. (1983). The Role of Accepting Divine Legislation in the Formation of a Monotheistic Civilization. Quarterly Journal of Books and Traditions, 15(6), 77–99. https://Ksem.qhu.ac.ir/article_13803html
[In Persian].
-      Danesh, I. (n.d). The Interaction of Imam Ali (AS) with the Caliphs for the Sake of Islamic Unity. Quarterly Journal of Andisheh-ye Taqrib, 4(1), 88–114. https://journal.taqribstudies.ir/article_716582html [In Persian]. 
-      Dehkhoda, A. A., et al. (1998). Lughatnameh-ye Dehkhoda. Tehran: University of Tehran Press [In Persian].
-      Derakhsheh, J. (2011). The Civilizational Horizons of the Islamic Revolution. Tehran: Imam Sadeq University (AS) [In Persian].
-      Fazel al-Miqdad, Miqdad ibn Abdullah. (2012). Guiding the Seekers to the Path of the Guided. Qom: Marashi Najafi (RA) Public Library [In Persian].
-      Farahidi, Abdul Rahman al-Khalil. (1985). Al-Ayn. Tehran: Dar al-Hijrah
[In Persian].
-      Fawzi, Y., Sanam Zadeh, M. R. (2012). Islamic Civilization from the Perspective of Imam Khomeini (RA). The History of Islamic Culture and Civilization A Quarterly Research Journal, 9(3), 7–40. 
-      Hakimi, M., Hakimi, A. (2016). Al-Hayat. Translated by Ahmad Aram. 12th ed. [In Persian].
-      Hosseini Qazvini, A. (1992). Permanence and Longevity of Government in the Political Statements of Amir al-Mu'minin (AS). 1st ed. Qom: Marashi Najafi Library [In Persian].
-      Ibn Babawayh Qummi, Abul Hasan. (1984). Al-Imamah wa al-Tabsirah min al-Hayrah. Qom: Madrasat al-Imam al-Mahdi (AS) [In Arabic].
-      Ibn Faris, Abul Husayn Ahmad ibn Faris. (2008). Dictionary of Standards in Language. Qom: Research Institute of Hawza and University [In Arabic].
-      Ibn Manzur, Muhammad ibn Mukarram. (1994). Lisan al-Arab. Beirut: Dar Beirut [In Arabic].
-      Ibn Qulawayh Qummi, Ja'far ibn Muhammad. (1996). Kamil al-Ziyarat. Researcher: Javad Qayumi. Qom: Publication of Al-Faqaha [In Arabic].
-      Ibn Tawus, Radi al-Din Ali ibn Tawus. (1996). Misbah al-Za'er. Qom: Al al-Bayt Institute for the Revival of Heritage [In Arabic].
-      Jamshidi, M. H. (2001). Theory of Justice from the Perspectives of Abu Nasr Farabi, Imam Khomeini, and Shahid Sadr. Tehran: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works (RA) [In Persian].
-      Javadi Amoli, A. (2000). Guardianship of the Jurist; Guardianship of Jurisprudence and Justice. Qom: Esra' [In Persian].
-      Jurjani, Mir Sayyid Sharif. (1989). Al-Ta'rifat. Tehran: Nasir Khosrow
[In Arabic].
-      Jurjani, Mir Sayyid Sharif. (2016). Sharh al-Mawaqif. Translated by Muhammad Ali Khalidian. Gorgan: Islamic Azad University [In Arabic].
-      Kashshi, Muhammad ibn al-Hasan. (1988). Rijal al-Kashshi. Corrected by Hasan Mostafavi. Mashhad: Mashhad University Press [In Persian].
-      Khamenei, A. (2002). Statements in a Meeting with Various Strata of the People. http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3149 [In Persian].
-      Khamenei, A. (2018). The General Outline of Islamic Thought in the Quran. Qom: Jihadist faith institute [In Persian].
-      Khomeini, R. (1989). Commentaries on the Explanation of the Bezels of Wisdom and the Lamp of Intimacy. Qom: Islamic Propagation Office
[In Persian].
-      Khomeini, R. (2008). Sahifeh-ye Nur. Qom: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works [In Persian].
-      Khomeini, R. (2009). Etiquette of Prayer. Tehran: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works [In Persian].
-      Kulayni, Muhammad ibn Ya'qub. (2014). Al-Kafi. Qom: Dar al-Thaqalayn [In Persian].
-      Lucas, H. (2014). History of Civilization. Translated by Abdul Husayn Azarang. Tehran: Sokhan [In Persian].
-      Majlisi, M. B. (1984). Bihar al-Anwar. Qom: Dar al-Kutub al-Islamiyyah
[In Persian].
-      Mesbah Yazdi, M. T. (2010). Teaching Doctrines. Tehran: Amir Kabir
[In Persian].
-      Mirbaqeri, M. M. (2019). Divine Guardianship: A Perspective on the Status of the Imam in the System of Creation. Qom: Tamaddon-e Nowin-e Islami [In Persian].
-      Motahhari, M. (2010). Collected Works. Tehran: Sadra [In Persian].
-      Mousavi Isfahani, M. T. (2013). Mikyāl al-Makārim. Translated by Sayyid Mahdi Ha'eri Qazvini. Qom: Atre Etrat [In Persian].
-      Muttaqi al-Hindi, Ala al-Din Ali al-Muttaqi ibn Husam al-Din al-Hindi. (1988). The treasure of work in the traditions of sayings and omens. Researchers: Bakri Hayati & Safwat al-Saqqa. Beirut: al-Risalah Institute
[In Persian].
-      Poursayd Aghaei, M., Emami, M. (2016). Mahdism and the Civilizational Approach. Tehran: Imam Sadeq University (AS) [In Persian].
-      Qadi Abdul Jabbar ibn Ahmad. (2001). Sharh al-Usul al-Khamsah. Narrated by Qawam al-Din Mankdim. Beirut: Dar Ihya' al-Turath al-Arabi
[In Persian].
-      Qazi Zadeh, K. (1996). The Source of Legitimacy of the Guardianship of the Infallibles. Journal of Islamic Government, Special Issue on the Thought and Political Jurisprudence of Islam, 1(1), 96–134. https://sid.ir/paper/471866/fa  [In Persian].
-      Qummi, A. (1984). Tafsir al-Qummi. Qom: Dar al-Kitab [In Persian].
-      Qummi, A. (2011). Mafatih al-Jinan. Qom: Al-Hadi [In Persian].
-      Qureshi Bana'i, A. A. (1991). Dictionary of the Quran. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah [In Persian].
-      Saffar al-Qummi, Muhammad ibn al-Hasan. (2013). Basa'ir al-Darajat al-Kubra fi Fada'il Al Muhammad (AS). Qom: Payam-e Moqaddas Publications [In Persian].
-      Shabedini, M. (2011). Theoretical Foundations of Social Justice in Islam. Qom: Zamzam [In Persian].
-      Shahristani, Muhammad ibn Abdul Karim & Badran, Muhammad ibn Fath Allah. (2008). Al-Milal wa al-Nihal. Qom: Sadeq [In Persian].
-      Sheikh Horr Ameli, Muhammad ibn al-Hasan. (2004). Ithbat al-Hudat bi al-Nusus wa al-Mu'jizat. Qom: Al-Aalami Publications Institute [In Arabic].
-      Shaykh al-Mufid, Muhammad ibn Muhammad. (2005). Awa'il al-Maqalat. Tehran: University of Tehran Press [In Persian].
-      Shaykh al-Mufid, Muhammad ibn Muhammad. (2011). Al-Irshad fi Ma'rifat Hujaj Allah ala al-Ibad. Tehran: Office for the Dissemination of Islamic Culture [In Persian].
-      Shaykh al-Saduq, Muhammad ibn Ali. (2003). Kamal al-Din wa Tamam al-Ni'mah. Qom: Holy Mosque of Jamkaran Publications [In Arabic].
-      Tabarsi, Ahmad ibn Ali. (1983). Al-Ihtijaj ala Ahl al-Lajaj. Mashhad: Mortaza  [In Persian].
-      Tabarsi, Fadl ibn al-Hasan. (2005). Majma' al-Bayan fi Tafsir al-Quran. Tehran: Nasir Khosrow [In Persian].
-      Tabatabai, M. H. (1995). Tafsir al-Mizan. Qom: Islamic Publications Office [In Persian].
-      Tamimi Amedi, Abdul Wahid ibn Muhammad. (1989). Ghurar al-Hikam wa Durar al-Kalim. Researcher: Sayyid Muhammad Rajai. Qom: Dar al-Kutub al-Islamiyyah [In Arabic].
-      Tavanaian Fard, H. (2011). History of Economic Thought in the Islamic World. Tehran: Mo'alef [In Persian].