تبیین الگوی مفهومی ‌نقش‌آفرینی زنان در تحقق تمدن نوین اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه ریزی رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

در طول تاریخ زنان عناصری موثر در تغییر ارزش­ها، باورها و رفتارهای جامعه دانسته شده­ و می‌شوند. زن به واسطه جایگاه تربیتی­اش، محور کلیدی خانواده است و خانواده به عنوان مهم­ترین عنصر نظام اجتماعی و هسته بنیادین تحولات آن، نهاد فعال جامعه‌ساز تلقی می­شود؛ بنابراین زن در خانواده  نقش بی‌بدیلی در انتقال تکامل‌گرایی به افراد خانواده و با واسطه به جامعه ایفا می‌نماید. انقلاب اسلامی ‌به عنوان نقطه عطف تاریخ تکامل اجتماعی بشر و طلیعه تمدن اسلامی ‌به شمار می‌رود. ظرفیت‌سازی و زمینه سازی برای ایجاد تمدن اسلامی ‌و نظام توحیدی افق پیش روی انقلاب اسلامی ‌است. این مهم از طریق پی‌ریزی کلیه مناسبات فرهنگی، سیاسی، اقتصادی مبتنی بر مبانی اسلامی و ‌با توجه ویژه به موضوع زنان و خانواده محقق می‌شود. براین اساس، هدف اصلی این تحقیق بررسی چیستی و چگونگی نقش‌آفرینی زنان در ایجاد تمدن نوین اسلامی‌از طریق استخراج و طراحی الگوی نقش‌آفرینی زنان در این تمدن ‌است؛ لذا با استفاده از روش تحلیل مفهومی وسپس الگویابی روشن می‌شود که شکوفایی تمدن اسلامی ‌از مسیر گسترش بیداری در عالم، بواسطه اراده‌های انسانی محقق می‌شود. در این میان زنان نقش کلیدی‌تری نسبت به سایرآحاد جامعه دارند؛ چرا که زن انسان‌ساز و جامعه‌ساز نیز هست. این پژوهش با ارائه مدل نقش‌آفرینی زنان در تمدن اسلامی ‌چیستی این نقش‌‍‌آفرینی را تحلیل مفهومی نموده و بوسیله آن چگونگی ایفای نقش زنان در ایجاد تمدن اسلامی را الگویابی و ‌تبیین می­کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the conceptual model of women's role in the realization of the new Islamic civilization

نویسندگان [English]

  • Zeinab Yaseri 1
  • Nafiseh Akhavan Nilchi 2
1 Master of Social Welfare Planning, Allameh Tabatabai University
2 Master of International Relations, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Throughout history, women have been and continue to be influential elements in changing the values, beliefs and behaviors of society. Due to her educational status, woman is the key axis of the family and the family is considered as the most important element of the social system and the fundamental core of its developments, the active institution of society; Thus, women in the family play an irreplaceable role in transmitting evolutionism to family members and through society. The Islamic Revolution is considered as a turning point in the history of human social development and the beginning of Islamic civilization. Capacity building and groundwork for the creation of Islamic civilization and monotheistic system is the horizon facing the Islamic Revolution. This is achieved through the establishment of all cultural, political, economic relations based on Islamic principles and with special attention to the issue of women and the family. Accordingly, the main purpose of this study is to investigate what and how women play a role in creating a new Islamic civilization by extracting and designing a role model for women in this civilization; Therefore, using the method of conceptual analysis and then modeling, it becomes clear that the flourishing of Islamic civilization is achieved through the expansion of awakening in the world, through human wills. Among these, women have a more key role than other sections of society; Because she is also a human-educator and a social-extender. By presenting a model of women's role in Islamic civilization, this study conceptually analyzes what this role is and explains how this role contributes to creating Islamic civilization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • No words were presented
  1. میرباقری، سید محمدمهدی، (1387)، در شناخت غرب، قم، کتاب فردا.
  2. شفیعی سروستانی، اسماعیل، (1392)، تفکر، فرهنگ و ادب، تمدن، نشر هلال.
  3. طاهری، حبیب‌الله، (1369)، انقلاب و ریشه‌ها، سازمان تبلیغات اسلامی، ص15.
  4. عمید زنجانى، عباسعلی، (1368)، انقلاب اسلامى و ریشه‌هاى آن، تهران، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، چاپ دوم، ص71.
  5. ویل دورانت، (1365)، بررسیتاریختمدن، ترجمه احمد بطحایی و دیگران، تهران، سازمان انتشارات انقلاب اسلامی، ص165.
  6. شریعتی، علی، (1389)، تاریختمدن، تهران، نشر قلم، ج 1، ص5.
  7. مطهری، مرتضی، (1369)، فلسفهتاریخ، تهران، انتشارات صدرا، ج 1،ص14.
  8. قرآن کریم، سوره توبه، (9)71.
  9. حر عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعه االی تحصیل مسائل الشیعه، ج 16، ص336.

10. زیبایی‌نژاد، محمدرضا،‌ (1388)، «اشتغال زنان، عوامل، پیامد، رویکرد‌ها از نگاه مدیریت اجتماعی»، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.

11. بیانات مقام معظم رهبری در جمع زنان خوزستان در تاریخ 20/12/1375.

12. پیروزمند، علیرضا، (1390)، «مقاله تکامل‌گرایی در مسئولیت اجتماعی زنان از منظر اسلام»، مجموعه مقالات سومین نشست اندیشه‌های راهبردی زن و خانواده، جلد1، ص220-224

13. میرباقری، سیدمحمدمهدی،‌ (1387)، در شناخت غرب، قم، کتاب فردا.

14. پیروزمند، علیرضا،‌ (1390)، «مقاله تکامل‌گرایی در مسئولیت اجتماعی زنان از منظر اسلام»، مجموعه مقالات سومین نشست اندیشه‌های راهبردی زن و خانواده، جلد1، ص220-224

  1. بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با خواهران طلبه و فرهنگی قم، 18/9/ 1374
  2. ر.ک: نیک منش، ابراهیم، الگوی مفهومی خانواده پیش نیاز نقشه اسلامی ایرانی پیشرفت، مجموعه مقالات نشست راهبردی زن و خانواده، ص750-786.

17. امام خمینی، روح الله، (1376)، تبیان دفتر هشتم: جایگاه زن در اندیشه امام خمینی (ره)، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله، چاپ چهارم، ص171.

18. امام خمینی، روح الله، (1376)، تبیان دفتر هشتم:جایگاه زن در اندیشه امام خمینی (ره)، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله، چاپ چهارم، ص169.

19. امام خمینی، روح الله، (1376)، تبیان دفتر هشتم:جایگاه زن در اندیشه امام خمینی (ره)، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله، چاپ چهارم، ص169.

20. بیانات مقام معظم رهبری در سومین نشست راهبردی زن و خانواده،14/10/1390.

21. بیانات مقام معظم رهبری دد دیدار با جمعی از بانوان، 21/12/1363.

22. مهدی‌زاده، حسین، (1388)، کلیاتی پیرامون فلسفه شدن، فرهنگستان علوم اسلامی‌قم، ص78.

23. مهدی‌زاده، حسین، (1388)، کلیاتی پیرامون فلسفه شدن، فرهنگستان علوم اسلامی‌قم، ص79.

24. بیانات مقام معظم رهبری در تاریخ 19/9/1392

25. رضایی، عبدالعلی، (1391)، مهندسی تمدن اسلامی‌، کتاب فردا، ص67-174.

26. سیف، علی‌اکبر، (1385)، روان‌شناسی پرورشی، تهران، آگاه، چاپ شانزدهم، ص348.

  1. Hollyforde Sarah, Whiddett Steve, (2002),  Motivation Handbook, CIPD Publishing.

28. مهدی‌زاده، حسین، (1393)، بینش تمدنی منظومه اعتقادات اجتماعی، قم، کتاب فردا، ص159.

29. مطهرى، مرتضی، (1377)، کلیات علوم اسلامی جلد1(منطق- فلسفه)، تهران، انتشارات صدرا، ص48.

30. مطهرى، مرتضی، (1377)، کلیات علوم اسلامی جلد1(منطق- فلسفه)، تهران، انتشارات صدرا، ص57.

31. جعفری، شرحی بر نهج البلاغه، ج 16، ص 151-152.

32. رضایی، عبدالعلی، (1391)، مهندسی تمدن اسلامی‌، کتاب فردا، ص171-190.

33. رضایی، عبدالعلی، (1391)، مهندسی تمدن اسلامی‌، کتاب فردا، ص90.

34. امام خمینی، روح‌الله، (1376)، صحیفه نور، جلد 5، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.