دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 Investigating the components of social capital in the statements of the Supreme Leader and its role in the new Islamic civilization بررسی مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در بیانات مقام معظم رهبری و نقش آن در تمدن سازی نوین اسلامی 1 24 782 10.22070/nic.2018.782 FA محمد رحیمیان دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی سیاسی جمهوری اسلامی ایران دانشگاه شاهد 0009-0003-2679-4945 عباس کشاورز شکری عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد یوسف ترابی دانشیار علوم سیاسی دانشگاه علوم انتظامی Journal Article 2018 01 30 The main purpose of this article is to study the components of social capital in the statements of the Supreme Leader and its role in new Islamic civilization. One of the most important concerns of the Supreme Leader during the last few years is the effort to achieve a new Islamic civilization. One way to achieve this is to pay attention to the components of social capital that he has repeatedly acknowledged. Social capital is one of the keywords that has been seriously addressed in the field of science and knowledge for more than a decade, and all scientists working in this field acknowledge that one of the gaps in today's society is the lack of components of social capital that include Social trust, social solidarity, social participation, social support and social awakening. As a result of this research, it intends to explore the components of the mentioned social capital in the statements of the Supreme Leader and finally to extract a conceptual model from it and to explain its impact on the new Islamic civilization هدف اصلی مقاله حاضر بررسی مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در بیانات مقام معظم رهبری و نقش آن در تمدن سازی نوین اسلامی است. ازجمله مهم‌ترین دغدغه‌های مقام معظم رهبری در طول چند سال اخیر تلاش برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی است. یکی از مسیرهای رسیدن به این مهم، توجه به مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی است که مقام معظم رهبری مکرراً به آن‌ها اذعان داشته‌اند. سرمایه اجتماعی ازجمله کلیدواژه‌های است که بیش از یک دهه است که به‌طورجدی در حوزه علم و دانش به آن پرداخته می‌شود و تمام دانشمندانی که در این حوزه مشغول به کار هستند اذعان می‌کنند که یکی از خلأهای موجود در جامعه کنونی، نبود مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی که شامل اعتماد اجتماعی، همبستگی اجتماعی، مشارکت اجتماعی، حمایت اجتماعی و بیداری اجتماعی است. درنتیجه این تحقیق بر آن دارد که مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی مذکور را در بیانات مقام معظم رهبری کنکاش کرده و در پایان مدلی مفهومی از آن استخراج نموده و تأثیر آن بر تمدن سازی نوین اسلامی را توضیح دهد. https://nic.shahed.ac.ir/article_782_72da7fd6d1302c0a159f6436d01e9eb0.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 Perspective of the new Islamic civilization چشم‌انداز تمدن نوین اسلامی 25 49 783 10.22070/nic.2018.783 FA سید آصف کاظمی دانش‌پژوه دکتری تاریخ معاصر جهان اسلام، مجتمع آموزش عالی امام خمینی (ره)، جامعه المصطفی (ص) العالمیه. Journal Article 2018 02 20 The current situation of the Islamic world shows that despite the very high capacities of civilization, the Islamic world is still associated with many problems and crises and has not been able to realize Islamic civilization. This research is attempting with the Ergon's vision model, which is a four-step process and the simple question Where are we now? Where are we going? Where do we want to be? How do we get there? The answer to the question is the perspective of the new Islamic civilization? <br />Studies show that if the Islamic world pays attention to their common identity, they can achieve the glory of their past. The Islamic world, with a population of more than one billion as a large demographic, cultural, economic and political pole, has important capabilities for the revival of Islamic civilization. And the common border is the extraordinary geopolitical capabilities, the common threats, the common enemies and the common interests وضعیت امروزی جهان اسلام نشان می­دهد که به­رغم ظرفیت­های بسیار بالای تمدن سازی، دنیای اسلام هنوز با مشکلات و بحران­های فراوانی همراه است و نتوانسته است تمدن اسلامی را تحقق بخشد. این تحقیق در تلاش است با مدل چشم­انداز سازی ارگون که فرایندی متشکل از چهار گام و پرسش ساده اکنون کجا هستیم؟ به کجا می­رویم؟ کجا می­خواهیم باشیم؟ چگونه آنجا برسیم؟ است به این پرسش پاسخ دهد که تمدن نوین اسلامی دارای چه چشم‌اندازی است؟ بررسی­ها نشان می­دهد که در صورتی که جهان اسلام به هویت مشترک خود توجه کنند می­توانند به مجد و شکوه گذشته خود دست یابد. جهان اسلام با داشتن جمعیتی بیش از یک میلیارد نفر به‌منزله یک‌قطب جمعیتی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی بزرگ، قابلیت­های مهم برای احیای تمدن اسلامی دارد از مهم‌ترین این ظرفیت‌ها و قابلیت‌ها، هویت مشترک اسلامی مانند موانع مشترک، سابقه تاریخی، ارزش­های مشترک، پیوستگی جغرافیایی و مرز مشترک، قابلیت‌های فوق‌العاده ژئوپلیتیکی مشترک، تهدیدات خارجی، داشتن دشمنان مشترک و منافع متقابل مشترک هستند https://nic.shahed.ac.ir/article_783_6e0721b2c6977135b916ef286bcb49ec.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 New moral civilization based on the transformation of political jurisprudence with an approach to the views of Imam Khomeini تمدن نوین اخلاقی بر محور تبدل فقاهت سیاسی با رویکردی بر آراء امام خمینی (ره) 50 71 784 10.22070/nic.2018.784 FA سید علی پورمنوچهری استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز محمدرضا فارسیان دانشجوی دکتری فقه و حقوق و اندیشه امام خمینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز Journal Article 2018 02 14 The Islamic government in the recent era has intended to rebuild its political image in the form of offering a new Islamic civilization to nations and individuals. This trend, which has manifested itself in the form of religious ruling over political behavior, has not successfully achieved its dignity due to the lack of proper support for the movement of jurisprudence. The unbalanced bedrock under the aristocracy of particular suspicion has not resulted in anything but the rupture of sovereign and social ties. Hence, with the development of this view, the adaptation of the principle of application of rational suspicion and the use of collective wisdom to form an ideal society emerges. Using Imam Khomeini's theories on civilization-building Islam, this study suggests that the new moral civilization, which is a positive approach to the new jurisprudential rule, with special benefits from the priority of civilization-building jurisprudence as the moral rational suspicion of transcendent life called civilization. It is achieved and this is the purpose that is considered necessary in this context that the approach is not based but on the refinement of rational and moral jurisprudence with the focus on freedom and tolerance. حاکمیت اسلامی در عصر اخیر خواستار بازسازی چهره سیاسی خود در قالب عرضه تمدن نوین اسلامی به ملل و آحاد می­باشد . این جریان که در قالب حاکمیت دینی بر رفتار سیاسی جلوه نموده است به دلیل عدم پشتوانه سازی مناسب جریان فقاهت به توفیقی مستلزم شأن خود فائق نیامده است . بسترسازی نامتوازن تحت اشراف ظنون خاصّه حواله­ای جز گسست پیوندهای حاکمیتی و اجتماعی را در پی نداشته است . از این رو با توسعه این دیدگاه تطابق اصل کاربست تظنّن عقلائیه و بهره­گیری از خرد جمعی در جهت شکل­گیری جامعه­ای آرمانی ظهور می­یابد . این پژوهش با بهره­گیری از نظریات امام خمینی در باب اسلام تمدن ساز بر آن است که ، تمدن نوین اخلاقی که مثبت رویکردی جدید در پیش پای حاکمیت فقهی می­باشد با بهره­ای خاص از اولویت فقه تمدن ساز با عنوان ظن عقلانی اخلاق­مدار به حیاتی متعالی به نام تمدن دست می­یابد و این امر مقصودی است که در این مجال ملزم پنداشته­ شده است که رویکرد جز در سایه پالایش فقه عقلانی و اخلاقی با محوریت آزادی و مدارا استوار نمی­گردد. https://nic.shahed.ac.ir/article_784_fc8001f834f6a5f0561080d134d53d29.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 Coordinates of human rights in the new Islamic civilization and the obligations of the Islamic government towards it مختصات حقوق بشر در تمدن نوین اسلامی و تعهدات حکومت اسلامی در قبال آن 72 95 785 10.22070/nic.2018.785 FA حامد کرمی دکتری حقوق عمومی،استادیار گروه حقوق دانشگاه شاهد سید علیرضا میربد کارشناس ارشد حقوق عمومی، پردیس فارابی دانشگاه تهران Journal Article 2018 02 04 Human rights in their current meaning were born in 1948 with a universal declaration of Human Rights, and since. Afterwards, the human rights have become the common language of politicians and rulers in all kinds of governments. Islamic governments were no exception and were finally able to achieve the declaration of Islamic Human Rights in 1990. It must be acknowledged that the West, as the origin of human rights in its modern sense, has in no way been able to grasp the specific views of other societies, especially Islamic societies, which are not closely related to the provisions of the 1948 Declaration. In fact, human rights in the Islamic civilization is a critique of a way of thinking that introduces human rights as having only one version; A view that, as a formative law, presents a human being different from the understanding of all Muslims, and as a result of the rejection of the notion of human rights that Islamic legal systems are condemned for, non-observance of fundamental human rights is concluded. Now, regardless of the view of the Western world, Islam, as a civilization-building system, claims human rights that are the product of human nature and its connection with the elements of existence as creatures of Almighty God; This article, while taking an inward look at Islamic law, emphasizes that human rights can be abolished by the concept of citizenship rights and bound by cultural, geographical, and indigenous constraints, just as absolute and universal human rights can be constrained by religion, accepted without compromising the purpose of these rights. In the implementation phase, the Islamic government as a whole will be responsible for accepting and acknowledging the rights, and secondly, due to the order of precedence, a set of human rights derived from natural rights will be imposed on the government and the government is required to comply with its provisions.  حقوق بشر به معنای امروزین خود در 1948 میلادی به وسیله اعلامیه جهانی حقوق بشر متولد شد و از آن پس حقوق بشر زبان مشترک غالب سیاستمداران و حاکمان در انواع حکومت­ها شد. دولت­های اسلامی نیز در این میان مستثنی نبوده و نهایتاً توانستند در 1990 میلادی به اعلامیه حقوق بشر اسلامی دست یابند. باید اذعان کرد که غرب به عنوان خاستگاه حقوق بشر در مفهوم نوین خود به هیچ وجه نتوانست نگاه خاص جوامع دیگر خصوصاً جوامع اسلامی را که با مفاد موجود در اعلامیه 1948 قرابت چندانی ندارد، دریابد. در واقع حقوق بشر در جریان تمدن­ساز اسلام منتقد طرز فکر و دیدگاهی است که حقوق بشر را تنها واجد یک نسخه معرفی می کند؛ دیدگاهی که به سان یک قانون تکوینی، انسانی متفاوت از مفاهمه تمامی مسلمانان ارائه می­کند و در نتیجه عدم پذیرش این تلقی از حقوق بشر است که نظام های حقوقی اسلامی محکوم به عدم رعایت حقوق بنیادین بشری می­شود. حال فارغ از نگاه دنیای غرب، اسلام به مثابه یک نظام تمدن­ساز، مدعی حقوق بشری است که زاییده طبیعت انسانی و ارتباط آن با عناصر هستی به عنوان مخلوقات خداوند قادر متعال است؛ در این مقاله ضمن نگاه درونگرا به شریعت اسلامی بر این نکته تأکید می­شود که حقوق بشر می­تواند توسط مفهوم حقوق شهروندی از اطلاق خارج شده و به قیودات فرهنگی، جغرافیایی و بومی مقید شود، به همین سان حق­های بشری مطلق و جهانشمول می تواند توسط دین قیوداتی را بپذیرد بدون آنکه به هدف و غایت مجموعه این حق ها خللی وارد آید. در مرحله اجرا نیز حکومت اسلامی در کلیت خود اولاً وظیفه پذیرش و به رسمیت شناختن حق­ها را بر عهده خواهد داشت و ثانیاً به دلیل تقدم رتبی، مجموعه­ی حقوق بشر منبعث از حقوق طبیعی، بر نهاد دولت نیز تحمیل می­شود و دولت ملزم به رعایت مفاد آنست. https://nic.shahed.ac.ir/article_785_4b04a686b0ad13dce35fa99fa4161c65.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 New Islamic civilization; Crossing strategic management تمدن نوین اسلامی؛ عبور از مدیریت استراتژیک 96 113 786 10.22070/nic.2018.786 FA حسین خزایی دکترای آینده‌پژوهی و هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Journal Article 2018 01 29 Today, a new paradigm has emerged against strategic management, in the light of which a successful alternative called futuristic management can be introduced. Futurists believe that by using current Western development models, the momentum towards transcendent Islamic horizons is low, and these models do not adhere to indigenous values. Therefore, the management of sensitive areas of civilization requires the use of new models of management called futuristic management. Futurist civilization is a translation of futurist management in which, using the knowledge of futurology, a future is drawn for the civilization that is consistent with our Islamic and Iranian values. From the authoritative documents published by think tanks, it appears that the norm for long-term planning or foresight in many developed countries is 100 years. Futuristic management in a civilized structure means change in proportion to the desired values ​​in the future. Futurist Management Designs and designs the desired future structure and content based on the two concepts of futurist structure and futurist innovation. امروزه الگوواره نوینی در برابر مدیریت راهبردی پدیدار شده است که در پرتو آن می‌توان بدیل موفقی با عنوان مدیریت آینده‌پرداز معرفی کرد. آینده‌پژوهان بر این باور هستند که با بهره‌گیری از الگوهای توسعه غربی کنونی، شتاب حرکت به‌سوی افق‌های متعالی اسلامی اندک است و این الگوها، به ارزش‌های بومی پایبند نیستند. بنابراین مدیریت حوزه‌های حساس تمدنی نیازمند به‌کارگیری الگوهای نوینی از مدیریت با عنوان مدیریت آینده‌پرداز است. تمدن  آینده­پرداز ترجمانی از مدیریت آینده‌پرداز به‌شمار می‌رود که در آن، با بهره‌گیری از دانش آینده‌پژوهی، آینده­ای برای بخش تمدن  ترسیم می‌شود که با ارزش­های اسلامی و ایرانی ما سازگار باشد. از اسناد معتبر که از سوی اندیشکده‌ها منتشر می‌شود، چنین برمی‌آید که هنجار برنامه‌ر­یزی بلندمدت یا آینده‌پرداز در بسیاری از کشورهای پیشرفته، 100 سال است. مدیریت  آینده­پرداز در یک ساختارتمدنی، به معنای تغییرآفرینی متناسب با ارزش‌های مطلوب در آینده خواهد بود. مدیریت  آینده‌پرداز ساختار و محتوای آینده مطلوب را بر پایه دو مفهوم ساختار آینده‌پرداز و نوآوری آینده‌پرداز طراحی و ترسیم می‌سازد. https://nic.shahed.ac.ir/article_786_61b4a64be663682e8cb037d9719ad8cd.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 Religious democracy and the new Islamic civilization مردم سالاری دینی و تمدن نوین اسلامی 114 132 787 10.22070/nic.2018.787 FA سید ابوالقاسم نقیبی دانشیار دانشگاه شهید مطهری Journal Article 2018 01 03 The main theme of Islamic civilization is the religion of Islam. The revelation of the origin of Islamic civilization and the gradual revelation of the Holy Quran, the morality and practical life of the Holy Prophet (PBUH) and the social and civil traditions founded by him are among the building blocks of the foundations of Islamic civilization inherited for the Islamic society (Ummah). In Islamic teachings, absolute sovereignty over the world and man belongs to God, and he has made man the ruler of his social destiny. Sovereignty over social destiny is one of the fundamental human rights that no one can deprive man of this God-given right or in Serving the interests of a particular individual or group. People exercise this God-given right on the basis of Islamic principles, rules and religious intentions. Hence, the sovereignty of the people over their social destiny, which is based on religious principles and goals, is called religious democracy. The principle of man's sovereignty over his social destiny, the principle of trustworthiness of social sovereignty in the eyes of the people, the principle of council, the principle of allegiance, power of attorney, enjoining the good and forbidding the evil, the principle of human rights in the scope of permissibility Freedom as the principle of equality, is one of the foundations of religious democracy. These principles support the link between democracy and the ancient tree of Islamic civilization for the new growth in Islamic civilization. Hence, religious democracy is the origin of the new Islamic civilization and the entrance to prove the effectiveness of the model of Islamic rule in the contemporary world for Muslims. مایه اصلی تمدن اسلامی، دین اسلام است. بعثت مبداء تمدن اسلامی و نزول تدریجی قرآن کریم، اخلاق و سیره عملی نبی اکرم(ص) و سنت‌های اجتماعی و مدنی که از ناحیه آن حضرت بنیان نهاده شده است از عناصر سازنده بنیادهای تمدن اسلامی است که برای امت به میراث گذاشته شده است. در آموزه‌های اسلامی، حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است، حاکمیت بر سرنوشت اجتماعی از جمله حقوق بنیادین انسانی است که هیچ کس نمی‌تواند این حق خداداد را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد. مردم این حق خداداد را بر اساس اصول، احکام اسلامی و مقاصد دینی اعمال می‌کنند. از این رو، به حاکمیت مردم بر سرنوشت اجتماعی خویش که مبتنی بر اصول و مقاصد دینی عنیت می‌پذیرد، مردم‌سالاری دینی اطلاق می‌گردد. اصل سلطنت انسان بر سرنوشت اجتماعی خویش، اصل امانت بودن حاکمیت اجتماعی در نزد مردم، اصل شورا، اصل بیعت، وکالت، امر به معروف و نهی از منکر، اصل حق مداری انسان در گستره مباحات، اصل عدم ولایت انسانی بر انسان دیگر، اصل آزادی، اصل برابری ازجمله مبانی مردم سالاری دینی است. اصول مذکور، پشتوانه پیوند مردم سالاری بر درخت کهن تمدن اسلامی برای رویش نوین در تمدن اسلامی است از این رو، مردم سالاری دینی، مبداء تمدن نوین اسلامی و مدخل اثبات کارآمدی الگوی حاکمیت اسلامی در جهان معاصر برای مسلمانان بشمار می‌آید. https://nic.shahed.ac.ir/article_787_3621f1454cacf995530ea53652ddf8fb.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 Explaining the conceptual model of women's role in the realization of the new Islamic civilization تبیین الگوی مفهومی ‌نقش‌آفرینی زنان در تحقق تمدن نوین اسلامی 133 152 788 10.22070/nic.2018.788 FA زینب یاسری کارشناس ارشد برنامه ریزی رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی نفیسه اخوان نیلچی کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی 0000-0002-1413-7994 Journal Article 2018 02 01 Throughout history, women have been and continue to be influential elements in changing the values, beliefs and behaviors of society. Due to her educational status, woman is the key axis of the family and the family is considered as the most important element of the social system and the fundamental core of its developments, the active institution of society; Thus, women in the family play an irreplaceable role in transmitting evolutionism to family members and through society. The Islamic Revolution is considered as a turning point in the history of human social development and the beginning of Islamic civilization. Capacity building and groundwork for the creation of Islamic civilization and monotheistic system is the horizon facing the Islamic Revolution. This is achieved through the establishment of all cultural, political, economic relations based on Islamic principles and with special attention to the issue of women and the family. Accordingly, the main purpose of this study is to investigate what and how women play a role in creating a new Islamic civilization by extracting and designing a role model for women in this civilization; Therefore, using the method of conceptual analysis and then modeling, it becomes clear that the flourishing of Islamic civilization is achieved through the expansion of awakening in the world, through human wills. Among these, women have a more key role than other sections of society; Because she is also a human-educator and a social-extender. By presenting a model of women's role in Islamic civilization, this study conceptually analyzes what this role is and explains how this role contributes to creating Islamic civilization. در طول تاریخ زنان عناصری موثر در تغییر ارزش­ها، باورها و رفتارهای جامعه دانسته شده­ و می‌شوند. زن به واسطه جایگاه تربیتی­اش، محور کلیدی خانواده است و خانواده به عنوان مهم­ترین عنصر نظام اجتماعی و هسته بنیادین تحولات آن، نهاد فعال جامعه‌ساز تلقی می­شود؛ بنابراین زن در خانواده  نقش بی‌بدیلی در انتقال تکامل‌گرایی به افراد خانواده و با واسطه به جامعه ایفا می‌نماید. انقلاب اسلامی ‌به عنوان نقطه عطف تاریخ تکامل اجتماعی بشر و طلیعه تمدن اسلامی ‌به شمار می‌رود. ظرفیت‌سازی و زمینه سازی برای ایجاد تمدن اسلامی ‌و نظام توحیدی افق پیش روی انقلاب اسلامی ‌است. این مهم از طریق پی‌ریزی کلیه مناسبات فرهنگی، سیاسی، اقتصادی مبتنی بر مبانی اسلامی و ‌با توجه ویژه به موضوع زنان و خانواده محقق می‌شود. براین اساس، هدف اصلی این تحقیق بررسی چیستی و چگونگی نقش‌آفرینی زنان در ایجاد تمدن نوین اسلامی‌از طریق استخراج و طراحی الگوی نقش‌آفرینی زنان در این تمدن ‌است؛ لذا با استفاده از روش تحلیل مفهومی وسپس الگویابی روشن می‌شود که شکوفایی تمدن اسلامی ‌از مسیر گسترش بیداری در عالم، بواسطه اراده‌های انسانی محقق می‌شود. در این میان زنان نقش کلیدی‌تری نسبت به سایرآحاد جامعه دارند؛ چرا که زن انسان‌ساز و جامعه‌ساز نیز هست. این پژوهش با ارائه مدل نقش‌آفرینی زنان در تمدن اسلامی ‌چیستی این نقش‌‍‌آفرینی را تحلیل مفهومی نموده و بوسیله آن چگونگی ایفای نقش زنان در ایجاد تمدن اسلامی را الگویابی و ‌تبیین می­کند. https://nic.shahed.ac.ir/article_788_c15da1f2b5e5ed6e6837a3802f0d1593.pdf

دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X 1 2 2018 12 22 Historical-sociological analysis of the end of human civilizations with emphasis on Nahjul Balagha تحلیل تاریخی- جامعه‌شناختی پایان تمدن‌های انسانی با تأکید بر نهج البلاغه 153 177 789 10.22070/nic.2018.789 FA طاها عشایری دکتری تخصصی علوم اجتماعی، مدرس دانشگاه کاشان 0000-0001-8210-8899 الهام عباسی عضو هیئت‌علمی و مربی گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور تهران فاطمه نامیان کارشناسی علوم اجتماعی-پژوهشگری، دانشگاه کاشان Journal Article 2018 02 18 Background and Aim: Civilization is the essence of culture, knowledge and temperament of a society that is formed in a historical process. Civilization is considered to represent the political situation, governance, social norms and social tolerance of a nation. All societies have civilizations according to their type of political system, and this achievement has been accompanied by ups and downs throughout history. The main purpose of the current research is to determine the historical-sociological contexts of the collapse of human civilizations. Current historical-documentary research with reference to history and sociological theories shows that civilizations do not always survive, change and finally take the path of decline. These bitter ups and downs are evident in divine verses, Nahj al-Balaghah, studies and historical documents. . Among these, the main causes of the collapse of human civilizations in dimension are firstly, historical (lack of effective leadership, diminishing political system performance, ethnic-civil strife, turbulent development, inadequate governance) and secondly, sociological (prevalence of social injustice, decline of political trust, social corruption, nepotism, social inequality, apostasy and consumerism, negative individualism of society, moral anomie) which are separable and classifiable. زمینه و هدف: تمدن عصاره فرهنگ، معرفت، دانش و خلقیات یک اجتماع است که در یک پروسه تاریخی تشکیل می‌شود. تمدن بازنمای اوضاع سیاسی، حکمرانی، هنجارهای اجتماعی و مدارای اجتماعی یک ملت تلقی می‌شود. همه اجتماعات برحسب نوع نظام سیاسی خود دارای تمدن‌هایی هستند و این دستاورد درگذر تاریخ با فرارو و فرودهایی همراه بوده است. هدف اصلی پژوهش فعلی این است که بسترهای تاریخی-جامعه‌شناختی فروپاشی تمدن‌های انسانی چیست؟ پژوهش فعلی به روش تاریخی-اسنادی با مراجعه به تاریخ و نظریه‌های جامعه‌شناختی نشان می‌دهد که تمدن‌ها همیشه زنده و پویا نمی‌مانند و سرانجام، مسیر انحطاط را در پیش می‌گیرند که حوادث تلخ فراز و نشیب آن‌ها درآیات الهی، نهج‌البلاغه، مطالعات و اسناد تاریخ مشهود هست. در این میان عمده‌ترین علل فروپاشی تمدن‌های بشری در بعد الف. تاریخی (فقدان رهبری کارآ، کاهش عملکرد نظام سیاسی، نزاع قومی-مدنی، توسعه آشفته، حکمرانی نامناسب) و ب. جامعه­شناختی (رواج بی‌عدالتی اجتماعی، زوال اعتماد سیاسی، فساد اجتماعی، نپیوتیسم، نابرابری اجتماعی، دین‌گریزی و مصرف‌گرایی، فردگرایی منفی اجتماع، آنومی اخلاقی) قابل‌تفکیک و سنخ­بندی هستند. https://nic.shahed.ac.ir/article_789_68053af2923e00204c3ca7c6a3150cf7.pdf