دانشگاه شاهد فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی 2676-525X مقالات آماده انتشار 2026 07 01 Methodologies for Addressing the Misconception of Coercion in Islam: A ‎Civilizational Perspective Based on the Book "The Review of the Sophesteies about ‎the ‎Holy Qur’an"‎ تحلیل روش‌های مواجهه با انگاره اجبار عقیده‏ در اسلام با رویکرد تمدنی در کتاب «شبهه‌پژوهی قرآنی»‏ 5107 10.22070/nic.2026.20902.1435 FA ثریا قطبی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران 0000-0002-6757-1743 اعظم شهبازی ‏;کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد، تهران، ایران Journal Article 2025 09 04 This study examines one of the most persistent doctrinal challenges in shaping the ‎new ‎Islamic civilization: the misconception of coercion in belief attributed to Islam. ‎This ‎misconception has been propagated with the intent to distort the true image ‎of Islam and to ‎portray Muslims as inherently violent. The present research analyzes various methodological ‎approaches employed to address this misconception from a civilizational standpoint, as ‎articulated in the book Qur’anic Inquiry into Doubts. Employing a descriptive-analytical ‎methodology alongside documentary analysis, the study identifies several key strategies for ‎addressing ‎this issue.‎ The findings of the research showed that, in confronting the idea of ‎‎"compulsion in belief," the ‎author used a variety of methods, including the historical-‎narrative method, criticism and refutation of the basis of doubt, presentation of objective ‎examples, patience and division, counter-response, and questioning. In light of these ‎multilayered methods of response, a ‎precise distinction between "freedom of belief in the ‎realm of development" and "exclusive ‎acceptance of belief in the realm of legislation" ‎becomes clear, and the negation of coercion in ‎religion finds meaning within the framework ‎of the modern Islamic civilization system. The ‎civilizational analysis of these methods plays a ‎strategic role in deepening the spiritual ‎discourse of the contemporary Islamic civilization‎.‎ یکی از مهم‌ترین آسیب‌های اعتقادی در مسیر تثبیت تمدن نوین اسلامی ‏ انگاره اجبار عقیده‏ در اسلام‏ ‏است که باهدف ‏مخدوش ساختن ‏چهره این دین الهی و متهم‌کردن مسلمانان به خشونت‌طلبی مطرح شده است. ‏هدف از پژوهش حاضر ‏‏تحلیل ‏روش‌های مواجهه با ‏انگاره اجبار عقیده‏ در اسلام با رویکرد تمدنی در کتاب «شبهه‌پژوهی قرآنی» است. این ‏پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و مطالعه ‏اسنادی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که مؤلف در مواجهه با ‏انگاره اجبار عقیده از مجموعه‌ای از روش‌های متنوع، از ‏جمله روش نقلی ـ تاریخی، نقد و ابطال مبنای شبهه، ارائه ‏نمونه‌های عینی، سبر و تقسیم، پاسخ نقضی و طرح پرسش بهره برده است. ‏در پرتو این روش‌های چندلایه پاسخ‌گویی، ‏تمایز دقیق میان «آزادی عقیده در قلمرو تکوین» و «انحصار پذیرش عقیده در قلمرو ‏تشریع» آشکار می‌شود و نفی اکراه ‏در ‏‏دین در چارچوب منظومه تمدن نوین اسلامی معنا می‌یابد. تحلیل تمدنی این روش‌های ‏پاسخگویی در استحکام ‏بنیان‌های معرفتی تمدن نوین اسلامی نقشی راهبردی ایفا می‌کند. ‏